- DİSK-AR İşsizlik ve İstihdam Görünümü (2026 1. Çeyrek) raporu yayımlandı
- Çalışabilir nüfusun sadece yüzde 33’ü kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda
- Geniş tanımlı işsiz sayısı 13 milyon 265 bin kişi
- Geniş tanımlı işsizlik gençlerde ortalama %36 ve genç kadınlarda %50,8
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 1. çeyrek (ocak, şubat, mart) dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 18 Mayıs 2026’da yayımlandı.
Bilindiği gibi TÜİK, Mart 2021’den beri aylık ve üç aylık verileri ayrı ayrı açıklıyor. Aylık veriler daha sınırlı iken üç aylık veriler daha geniş bir kapsama sahiptir. Öte yandan, çeyreklik verilerin üç ayı kapsıyor olması sebebiyle, çeyreklik yayımlanan işsizlik ve istihdam verileri, aylık verilerden farklılıklar göstermektedir. Üç aylık veriler aylık verileri geriden takip etmektedir.
TÜİK’e göre mevsim etkisinden arındırılmış istihdam 2025 yılı 4. çeyrek ile 2026 yılı 1. çeyrek arasındaki dönemde 301 bin kişi azaldı. 2025 yılı 4. çeyreğinde 32 milyon 522 bin olarak açıklanan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı 1. çeyreğinde 32 milyon 221 bin olarak hesaplandı. 2026 1. çeyreğinde mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise yüzde 48,3 olarak gerçekleşti. Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam ise son bir çeyreklik dönemde 1 milyon 177 bin kişi azalarak 31 milyon 480 kişi olarak açıklandı. Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam oranı 2026 1. çeyrekte yüzde 47,2 oldu.
TÜİK’in resmi istihdam oranı 2026 1. çeyrekte yüzde 47,2 olarak açıklanırken, DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden hareketle hesaplanan Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) oranı yüzde 33,4 olarak gerçekleşti. Kadınlarda resmi istihdam oranı yüzde 30,4 iken KATİ oranı yüzde 19,6 ve erkeklerde resmi istihdam oranı yüzde 64,3 olarak açıklanmışken KATİ oranı yüzde 47,5 olarak hesaplandı.
Böylece KATİ oranı resmi istihdam oranından genelde 13,8 puan, kadınlarda 10,8 ve erkeklerde ise 16,8 puan düşük olarak gerçekleşti.
DİSK-AR tarafından yapılan KATİ hesaplamasıyla çalışma çağındaki (15+ yaş) 66,7 milyon kişinin sadece 22,3 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdam (KATİ) kapsamında çalıştığı ortaya çıktı. Çalışma çağındaki 33,7 milyon kadının sadece 6,6 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istidamda (KATİ), çalışma çağındaki 33 milyon erkeğin ise 15,9 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda yer alıyor. Bu durum nispeten nitelikli istihdamın düşüklüğünü ortaya koyuyor.
Gençlerde işsizlik oranlarının genel işsizlik oranlarından daha yüksek seyrettiği biliniyor. Öte yandan AKP döneminde gençlerde işsizlik vahim bir hal aldı. AKP’nin iktidara geldiği 2002 3. çeyreğinden bu yana gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 26’dan yüzde 36’ya yükseldi. AKP döneminde geniş tanımlı genç işsizliği 10 puan yükseldi. AKP döneminde gençler iş bulma ümidini kaybettiler ve iş aramaktan vazgeçtiler.
Türkiye, yüzde 36’lık geniş tanımlı genç işsizliği ile pek çok Avrupa ülkesinden daha kötü durumda. Geniş tanımlı işsizlik oranı AB üyesi 27 ülke ortalamasından ise 6 puan daha yüksek. 2025 yıllık verilerine göre AB-27 ortalamasında dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 15,2 ve geniş tanımlı işsizlik oranı 28,7’dir. Türkiye’de ise 2025 verilerine göre dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 15,4 ve geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 34,2; 2026 1. çeyrek verilerine göre dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 15 ve geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 36’dır. Türkiye’de ve AB ortalamasında dar tanımlı işsizlik oranı birbirine yakın olmasına rağmen geniş tanımlı işsizlik oranları arasında 7,3 puan fark vardır. Türkiye’de zamana bağlı eksik istihdam edilen ve iş aramaktan ümidini kaybeden gençlerin sayısının yüksek olması nedeniyle geniş tanımlı genç işsizliği ile dar tanımlı genç işsizliği arasındaki puan farkı açılmaya devam etmektedir.
NEET (Not in Education, Employment, or Training) istihdam, eğitim veya öğretim içinde olmayan gençlerin toplam genç nüfus içindeki payı olarak tanımlanıyor.
Eurostat verilerine göre Türkiye, AB ülkeleri içinde en yüksek NEET oranına sahip ülkedir. Türkiye’de hem 2025 yıllık hem de 2026 1. çeyrek verilerine göre her 4 gençten biri ne eğitimde ne istihdamda yer almaktadır.
AB üyesi ülkeler ortalamasında ise NEET oranı yüzde 11’dir. Böylece 2026 1. Çeyrek itibarıyla Türkiye’nin NEET oranı AB üyesi ülke ortalamasının 2,1 katıdır.
Rapora erişim bağlantısı: disk.org.tr
This post is also available in: Türkçe