- Grev, ILO 87 kapsamında korunmaktadır
- ITUC kararı sevinçle karşıladı
- Karar uluslararası çalışma içtihatlarını teyit etti
- Tavsiye niteliğindeki karar, ILO ve yönetişim yapıları için bir zaferdir
Uluslararası Adalet Divanı (ICJ) tarafından tavsiye niteliğindeki karar nedeniyle Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından yayınlanan haber bülteni aşağıda bilginize sunulmuştur.
Uluslararası Adalet Divanı, ILO’nun kurumsal yönetiminde önemli bir anayasal role sahiptir ve Divan, ILO’ya ve daha geniş anlamda çok taraflılığa paha biçilmez bir katkı sağlayarak bu rolü etkili bir şekilde yerine getirmiştir.
Divan’ın görüşü, onlarca yıldır devam eden tutarlı uluslararası çalışma içtihatlarını yeniden teyit etmekte ve uluslararası çalışma standartları sistemi içerisinde hukuki kesinliği ve güvenilirliği yeniden tesis etmektedir.
Grev hakkı, örgütlenme özgürlüğünün temel bir bileşenidir ve işçilerin çıkarlarını savunmaları, insana yakışır işleri güvence altına almaları ve demokratik toplumlara katkıda bulunmaları için temel bir araçtır.
ITUC, bugünkü görüşün yalnızca işçiler ve sendikalar için değil, aynı zamanda hükümetler ve sorumlu işletmeler için de önemli olduğunu vurgulamaktadır. Uluslararası iş hukukunun ve ILO standartları denetim sisteminin böylesine kritik bir yönüne ilişkin yasal netlik ve öngörülebilirlik, istikrarlı endüstriyel ilişkiler ve etkili sosyal diyalog için vazgeçilmezdir.
Bu nedenle tavsiye niteliğindeki görüş, ILO ve yönetişim yapıları için bir zaferdir.
Bu kararın takibinin ILO tarafından yapılması gerekecektir. ITUC, tüm paydaşların bu süreci yapıcı bir ruhla ve iyi niyetle yürütmesini, ILO denetim sisteminin, grev hakkı da dahil olmak üzere, 87 sayılı Sözleşmenin uygulanmasında hükümetlere rehberlik etme çalışmalarına tam olarak devam etmesini ve ILO’nun eşsiz uzmanlığından ve üçlü yapısından yararlanmaya devam etmesini sağlamayı amaçlamaktadır.
ITUC Genel Sekreteri Luc Triangle şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu tavsiye niteliğindeki görüşü için Uluslararası Adalet Divanı’na teşekkür ediyoruz. Divan, uluslararası hukukun yalnızca sendikalar tarafından değil, ILO sisteminin büyük bir bölümünde onlarca yıldır paylaşılan uzun süredir devam eden anlayışı desteklediğini doğruladı.
Bu, hukuki kesinlik, sosyal adalet ve uluslararası çalışma standartları sisteminin güvenilirliği açısından önemli bir andır.”
ITUC, tüm ILO bileşenlerini yapıcı bir işbirliği ruhuyla ve örgütlenme özgürlüğü, toplu pazarlık ve sosyal diyalog konularında yenilenmiş kararlılıkla ilerlemeye çağırmaktadır.
Kaynak erişim bağlantısı: ituc-csi.org
ICJ’nin 21 Mayıs 2026 tarih ve 191 sayılı tavsiye kararı özet olarak şunlara değinmektedir:
Uluslararası Adalet Divanı tarafından 21 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan ve grev hakkının 87 sayılı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmesi kapsamında korunup korunmadığını inceleyen danışma görüşünü sunmaktadır. Divan, ilgili sözleşmede grev hakkına dair açık bir ifade bulunmamasına rağmen, örgütlenme özgürlüğü, faaliyetleri düzenleme ve program oluşturma hakları çerçevesinde bu hakkın sözleşmenin kapsamına girdiğini tespit etmiştir. Karar, davanın tarihsel arka planını, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını ve Divan’ın Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca uyguladığı hukuki yorum yöntemlerini detaylandırmaktadır. Ayrıca, ILO’nun üçlü yapısı içindeki işçi ve işveren temsilcileri arasındaki uyuşmazlıklar ile denetim organlarının bu konudaki yerleşik içtihatlarına vurgu yapılmaktadır. Sonuç olarak Divan, grev hakkının sendikal hakların ayrılmaz bir parçası olduğunu ve sözleşmenin nesne ve amacı ile uyumlu bir koruma altında bulunduğunu teyit etmektedir.
Tavsiye kararının sonuç kısmı ise şu şekildedir:
-
Yukarıda belirtilenlerin ışığında, Divan, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 31 ve 32. Maddelerinde yansıtılan geleneksel yorumlama kurallarına uygun olarak, grev hakkının 87 sayılı Sözleşme kapsamında korunduğu sonucuna varmıştır.
-
Divanın grev hakkının 87 sayılı Sözleşme ile korunduğu yönündeki sonucu, bu hakkın kesin içeriği, kapsamı veya kullanılması için gerekli koşullar hakkında herhangi bir karar anlamına gelmez.
-
Divan “işçilerin ve örgütlerinin grev hakkının, 1948 tarihli Örgütlenme Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması Sözleşmesi (No. 87) kapsamında korunup korunmadığı” sorusuna olumlu yanıt verilmesi gerektiği görüşündedir.
Not: International Court of Justice yaygın olarak Uluslararası Adalet Divanı olarak çevrilmekte ve kullanılmaktadır. Bu nedenle Court kelimesi mahkeme değil divan olarak kullanılmıştır.
This post is also available in: Türkçe