- 2023’den itibaren işkolunda çalışan sayısı giderek düşüyor
- İşkolunda son 43 ayda TÜİK’e göre 340 bin ve SGK’ye göre 388 bin kişi azaldı
- En ağır kayıp hazır giyim sektöründe yaşandı
Dokuma, hazır giyim ve deri sektörlerinden oluşan işkolumuza ilişkin istihdam verileri incelendiğinde 2022 sonundan itibaren istihdamda sürekli bir azalma gözlemlenmektedir.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun ücretliler verilerine göre 2022 yılının Eylül ayında işkolundaki ücretlilerin sayısı 1.325.575 ile en yüksek noktasına ulaşmıştır.
2022 yılına kadar yükselme eğiliminde olan işkolu istihdamı, Ocak 2023 ile birlikte birkaç küçük düzeltme dışında azalmaya başladı.
Aralık 2022 döneminde işkolunda çalışan ücretli sayısı 1.314.859 kişi iken Temmuz 2026’da 340.175 kişi azalarak 974.684’e indi. 43 ayda toplam yüzde 25,87’lik bir azalma meydana geldi.
TÜİK verilerine göre aynı dönem içinde alt sektörler incelendiğinde oransal olarak kayıplar şu şekildedir:
- Tekstil yüzde 18,26
- Hazır giyim yüzde 30,64
- Deri yüzde 29,96.
2017 sonlarından itibaren 1 milyon kişinin üzerine çıkan işkolundaki istihdam 2025 sonundan itibaren yeniden 1 milyon kişinin altına indi.
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun faaliyet kollarına göre zorunlu sigortalı verilerine bakıldığında da aynı tabloyu görmek mümkündür. Ancak TÜİK’in ücretliler istatistiklerine göre farklılık göstermektedir. Bu da bir başka sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.
SGK kayıtlarına göre işkolundaki toplam zorunlu sigortalı sayısı Aralık 2022’de 1.304.927 kişi iken Temmuz 2026’da ise 915.983 kişi oldu. SGK kayıtlarına göre 43 aydaki kayıp; 388.944 kişidir. Oransal olarak kayıp miktarı yüzde 29,8 olarak hesaplanmaktadır.
SGK zorunlu sigortalı istatistiklerine göre alt sektörler incelendiğinde ise şu tablo ortaya çıkmaktadır:
- Tekstil yüzde 27,3
- Hazır giyim yüzde 31,2
- Deri yüzde 31,66.
İşkolunun içinde yer aldığı imalat sanayiinin bütününe bakıldığında son 43 aylık dönemde toplam istihdam kaybı yalnızca yüzde 6’dır. Bu da işkolunun içinde bulunduğu durumun vahametini göstermektedir.
İstihdamdaki bu düşme, işkolunun nitelikli işgücünü de telafisi olmayacak bir şekilde eritmeye başlamış durumdadır. Üretim, ihracat verileri ile birlikte değerlendirildiğinde, bu eğilimin giderek artacağı endişesi güçlenmektedir.
İşkolunda istihdamı koruyacak ve yeniden güçlendirecek bir politikanın oluşturulması öncelikli olarak hükümetin sorumluluğundadır. Yaşananlara baktığımızda ise işkolunun hükümet tarafından hemen tümüyle yok sayıldığını söylemek mümkündür.
Kapanan ve daralan işyerleri beraberinde büyük bir işçi kitlesi için ciddi maddi kaynak kaybına da neden olmaktadır. Hak edilen kıdem ve ihbar tazminatları, ücret vb. önemli kayıplar gündemdedir. İşçiler işsizlik sigortasından yararlanamayacak şekilde işten çıkarılarak arabulucularda hak ettiklerinden çok daha düşük kıdem tazminatlarını almaya zorlanmaktadır.
İşlemeyen hukuk sistemi ise bir başka hak kaybı nedeni haline gelmiştir. Adalet Bakanlığı verilerine göre en az 500 gün süren iş mahkemeleri süreçleri ve enflasyon işçileri işverenlerin ve tuttukları arabulucuların insafına terk etmektedir.
Kaynaklar;
- SGK aylık sigortalı istatistikleri, 4/a kapsamında işyeri, zorunlu sigortalılar ve prime esas ortalama günlük kazançların faaliyet gruplarına göre dağılımı.
- TÜİK ücretli çalışan istatistikleri 2009-2026, aylık veriler.
This post is also available in: Türkçe