DİSK-AR; bu nasıl istihdam!

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR) Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK’in 15 Kasım 2017 günü açıkladığı Ağustos 2017 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 15 Kasım 2017’de açıkladığı Ağustos 2017 dönemi sigortalı verilerini birlikte değerlendirdi.

DİSK-AR’ın işsizlik ve istihdama ilişkin değerlendirmeleri aşağıda yer almaktadır.

·         TÜİK’e göre istihdamda son bir yılda 1 milyon 355 bin kişilik bir artış yaşandı ancak bu artışın büyük bölümü stajyer, çırak, kursiyer ve bursiyerden oluşuyor. TÜİK istatistikleri istihdamda yaşanan artışın gerçek nedenlerini yeterince ortaya koymamaktadır.

·         SGK verilerine bakıldığında istihdamda yaşanan artışın gerçek yüzü ortaya çıkmaktadır.

·         SGK Ağustos verilerine göre toplam sigortalı sayısı Ağustos 2016-2017 döneminde 1 milyon 370 bin arttı.

·         Ancak bu artışın sadece 205 bini zorunlu sigortalı işçilerden oluşuyor.

·         SGK verilerine göre son bir yılda çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyer sayısı 1 milyon 127 bin arttı.

·         İstihdam artışının asıl kaynağı sigortalı işçi artışından değil stajyer, kursiyer ve bursiyer artışından kaynaklanıyor.

·         TÜİK verilerine göre dar tanımlı ve mevsimsel etkilerden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 10,8 olarak gerçekleşti. Mevsimsel etkilerden arındırılmış işsiz sayısı ise 3 milyon 417 bin olarak gerçekleşti.

·         Geniş tanımlı işsiz sayısı 6 milyon, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 17,3 olarak gerçekleşti.

·         Kadın işsizliği yüzde 15, genç kadın işsizlik oranı yüzde 27,7 olarak gerçekleşti.

·         Ne istihdam ne de eğitimde olan gençlerin oranı (NEET) 28’e yükseldi.

Değerlendirme ve öneriler;

TÜİK’in Ağustos 2017 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları ile aynı döneme ilişkin SGK verileri birlikte değerlendirildiğinde, işsizlikte yaşanan düşüşün sınırlı olduğu ve “istihdam seferberliği” iddialarının kâğıt üzerinde kaldığı görülüyor. İstihdam artışı asıl olarak çırak, stajyer ve kursiyerler üzerinden sağlanıyor.

İstihdam seferliğine ilişkin açıklamaların yanıltıcı olduğu, istihdam istatistiklerinin önemli bir bölümünün gerçeği yansıtmadığı ortaya çıkmaktadır. TÜİK ve SGK verileri birlikte değerlendirildiğinde gerçek daha net ortaya çıkmakta ve sigortalı işçi istihdamının artmadığı, sadece çırak, stajyer ve kursiyer sayısının patladığı görülüyor.

İşsizliğin azaltılması ve istihdamda kalıcı ve güvenceli artış sağlanması için önerilerimiz:

·         İş başında eğitim adı altında çırak, stajyer, kursiyerlerin ve bursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.

·         “Herkesin çalışması için, herkesin daha az çalışması” ilkesi doğrultusunda haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.

·         Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.

·         İstihdam artışlarında kamunun payı dikkate değerdir. Kamu istihdamının artırılması, kamuda eğreti ve güvencesiz çalışma biçimleri yerine, kadrolu ve güvenceli istihdam artışının sağlanması yaşamsal önemdedir. Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.

·         Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.

·         Uluslararası Çalışma Örgütü ILO’nun “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.

·         Kiralık işçilik yasası (6715) Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmelidir.

·         Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.

·         Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimî işçi statüsüne geçirilmelidir.

·         İşsizlik Sigortası Fonunun amaç dışı kullanımına son verilmelidir

·         Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.

DİSK-AR raporunun tamamına ulaşmak için tıklayınız