Bangladeş’te 35 sendika lideri serbest bırakıldı

Geçtiğimiz aylarda Bangladeş’te ücret artış talebiyle harekete geçen sendikalara, sendika yönetici ve üyelerine yönelik baskıların artması üzerine uluslararası işçi hareketi geniş çaplı bir kampanya başlattı.

IndustriALL Global Union ve UNI Global Union öncülüğündeki protesto eylemleri sonuca ulaştı. Bangladeş hükümeti sendikal çalışmaları nedeniyle tutuklanan 35 sendika lideri ve işçiyi serbest bıraktı.

IndustriALL Global Union, kampanyanın başarıya ulaşmasında çok yaygın bir iletişim ağı ve dayanışmanın önemli olduğunu belirtti. Sosyal medya alanında da yaygın şekilde örgütlenen kampanyaya dünyanın çeşitli ülkelerinden çok sayıda destekçi katıldı.

Başarının ardındaki bir diğer önemli etkenin ise küresel çerçeve sözleşmelerinin etkin kullanımı olduğu belirtildi.

Kampanyadan şu sonuçlar çıkarıldı:

Çok sayıda insanın hızla harekete geçirilebilmesi amacıyla ilişkilerin kurulması ve önceden güven oluşturulması için zaman ve emek harcamak,

Sorun farklı açılardan ele almak. Bangladeş hükümetine e-posta, mektup göndermek ve elçilikleri protesto etmek, markaların hazır giyim zirvesini katılmayı reddetmelerini sağlamak dahil her yolla baskıyı hissettirmek.

Neler olmuştu:

Bangladeş’teki sendikalara yönelik baskılara karşı küresel protesto büyüyor

Aralarından Berlin, Cenevre, Londra, Brüksel, Lahey, Waşington, NewYork, Ottava, Katmandu ve Seul’ün de bulunduğu 16’dan fazla şehirde protesto eylemleri yapıldı.

Sendikacılar, işçiler ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileri dünya genelinde Bangladeş başkonsoloslukları ve elçiliklerinin önünde bir araya geldiler.

Buradaki etkinliklerde, Bangladeş’te gözaltına alınan sendika liderlerinin ve işçilerin derhal serbest bırakılması ve sendikalara yönelik baskıların durdurulması çağrısı yapıldı.

Bangladeş’te son birkaç hafta içinde 34 sendika lideri ve hazır giyim işçisi tutuklandı.

Başkent Dakka’nın giysi üretim merkezi olan Ashulia’daki sendika binalarında bulunan üyelik belgeleri yakıldı ve mobilyalar kırıldı ve sendikalar zorla kapatıldı.

Hazır giyim işçilerinin, Aralık 2016’da ücretlerinde artış taleplerini açıklamalarından sonra, 1,600′ den fazla işçi işten çıkarıldı, 600 işçi ve sendika liderine karşı polis tarafından soruşturma açıldı.

IndustriALL Global Union Genel Sekreter Yardımcısı Jenny Holdcroft, Bangladeş’in Cenevre Başkonsolosluğuna bir mektup vererek şu görüşleri dile getirdi: “Bangladeş hükümeti Avrupa, Amerika ve Asya’ya yayılan bu protesto eylemlerini anlamalıdır. Emekçilerin haklarına saygı gösterilmeden sanayinin sürdürülebilir bir geleceği yoktur.”

UNI Global Union Genel Sekreter Yardımcısı Christy Hoffman ise bu baskıların işçilerin Bangladeş’in hazır giyim sektöründeki insanca yaşanacak ücret için toplu sözleşme ve örgütlenme hakkının inkarı olduğunu söyledi.

IndustriALL Global Union ve UNI Global Union bu gelişmeler üzerine birlikte bir kampanya başlattı. Bangladeş hükümetinden gözaltına alınan sendika liderleri ve aktivistlerin serbest bırakılmasını talep edildi ve konfeksiyon işçilerinin mücadelesi desteklendi. Ayrıca uluslararası alanda destek için Bangladeş: Tutuklu sendika liderlerini derhal serbest bırak başlığı ile LaborStart üzerinden bir imza kampanyası açıldı.

Kampanya sonucunda Inditex, H&M, C&A ve Tchibo’nun da aralarında bulunduğu hazır giyim sektörünün önde gelen kuruluşları 25 Şubat’ta Bangladeş’in başkenti Dakka’da yapılacak Konfeksiyon Zirvesi’ne katılmayacaklarını açıkladı.

Dünyanın en büyük ikinci tekstil ve hazır giyim üreticisi olan Bangladeş’in ihracatının yüzde 83’ünü hazır giyim endüstrisi oluşturmaktadır. Bu sektörde yüzde 80’ini kadın, 4,5 milyon işçi çalışmaktadır.

IndustriALL ve UNI, 1.100’den fazla hazır giyim işçisinin ölümüne neden olan 2013 Rana Plaza fabrikasının yangını ardından, Bangladeş’teki hazır giyim sektöründe işçi haklarını ve güvenliğini geliştirme konusunda ön saflarda yer almaktadır.

200’den fazla küresel markanın imzaladığı yasal olarak bağlayıcı bir anlaşma olan Bangladeş Anlaşması[1] ile, 1.600 hazır giyim fabrikası yangın ve güvenlik tehlikeleri açısından denetlemektedir.


[1] Ayrıntılı bilgi ve değerlendirme için bkz. KORKMAZ, Eren,Emre, ‘Bangladeş Anlaşması Tekstil İşçilerinin Umudu Olabilir mi?’, Çalışma ve Toplum,2014/4, http://www.calismatoplum.org/sayi43/korkmaz.pdf